صفحه نخست / ۱۴۰۰-۱۰۰۰ پ.م (دوره ایلامی میانه)

۱۴۰۰-۱۰۰۰ پ.م (دوره ایلامی میانه)

کاوش های محوطه‌های باستانی شوش و چغازنبیل توسط کاوشگران فرانسوی، هنر نیمه دوم هزاره دوم را معرفی می نماید.

کاوش های آکروپل شوش به سرپرستی ژ. دو مرگان که به کشف اشیاء بسیار جالبی چون مجسمه  شکوهمند ملکه نَپیرـ اَسو همسر اونتَش ـ نَپیریشَه، سکوی نیایش که پنج ایزد آن را حمل می کنند، ماکت یک عبادتگاه  معروف به (سیت شَمشی) که نام  شیلهاک ـ اینشوشیناک برآن نقر شده، منجر گردید. این  اشیاء مهارت فوق العاده فلزکاران این دوره (سده ۱۲ پ.م) را آشکار می‌سازد. در ساخت اشیاء کوچک تر نیز همین چیره دستی مشهود است، مانند دو مجسمه طلا و نقره کسانی که بزغاله‌هایی را حمل می کنند. این دو مجسمه که از جمله هدایای بنیان گزاری بنا بوده است در سال ۱۹۰۴ در نزدیکی معبد اینشوشیناک پیدا شده. در همین معبد بخش‌هایی از تزئینات ساخته شده از آجر قالبی بدست آمده که این جنبه‌ی خاص هنر ایلامی میانه را که تحت تأثیر هنر بابل قرار داشت روشن می‌کند. سرانجام کاوش‌های دومکنم و گیرشمن سنت‌های تدفین دوران ایلامی میانه را آشکار می‌سازد. در گورهایی که دارای تاق‌های هلالی هستند و در آنها تدفین‌های متعدد صورت گرفته، صورتک‌های رنگارنگی از گل قرار می‌دادند. این صورتک‌ها احتمالاً نمایشگر فرد درگذشته بوده‌اند.

مجسمه مفرغی ناپیر اسو (۱ )

مجسمه مفرغی با روکش مسی ملکه نَپیرـ اَسو همسر اونتَش ـ نَپیریشَه بنیانگدار شهر دوراونتش یا چغازنبیل امروزی، یافت شده از آکروپل شوش، دوران ایلام میانه، موزه لوور پاریس

ماکت سیت شمشی (۲)

ماکت مفرغی یک عبادتگاه معروف به سیت شمشی، یافت شده از آکروپل شوش، دوران ایلام میانه، موزه لوور پاریس

مجسمه های نزری نقره و طلایی (۱)

مجسمه طلایی یک نیایشگر ایستاده بر روی پایه مفرغی،یافت شده از آکروپل شوش، دوران ایلام میانه، موزه لوور پاریس

آجرهای قالبی با نقوش برجسته (۵)    THE ARCHAEOLOGY OF ELAM: FORMATION AND TRANSFORMATION OF AN ANCI  آجرهای قالبی با نقوش برجسته (۲)

بخش‌هایی از تزئینات ساخته شده از آجر قالبی، یافت شده از تپه آپادانای شوش، دوران ایلام میانه، موزه لوور پاریس

NEA_68_3_final.indd NEA_68_3_final.indd NEA_68_3_final.indd

صورتک‌های گلی رنگ‌آمیزی شده که از گورهای ایلامی میانه شوش یافت شده‌اند، موزه لوور پاریس

فتوحات ایلام: سده ۱۲پیش‌از میلاد

از همان نخستین فصول کاوش در آکروپل ژ. دومرگان در زیر لایه‌های بقایای دوران اشکانی و هخامنشی در نزدیکی معبد اینشوشیناک مجموعه‌ای استثنائی شامل مجسمه‌های شاهان، سنگ‌های یادمان پیروزی و اسناد رسمی و غیره به دست آورد که همگی به بین‌النهرین تعلق داشت. روی بعضی از این بقایای تاریخی، نوشته‌هایی وجود داشت که بعداً به آنها افزوده شده بود، حاکی از این که آثار مزبور غنایمی بوده‌اند که فاتح ایلامی، شوتروک نهونته اول، در حدود سال‌های ۱۱۰۰ـ ۱۲۰۰ پ.م. از لشکرکشی به شهرهای گوناگون جنوب بین النهرین چون سیپار، اَکد و اشنونه غارت کرده و با خود به شوش آورده بود. بدین ترتیب این نوشته‌ها آثار متعلق به بین‌النهرین را به اسناد تاریخی ایلام بدل کرده است.

علاوه بر اُبلیسک شاه منیش توسو و سنگ یادمان پیروزی سارگن و نرام سین از دوره آکد، و نیز کودوروهای (نشانه مرزی) دوران کاسی‌ها، کاوشگران در سال های ۱۹۰۱ـ۱۹۰۲ یک سند بسیار مهم بابلی یعنی مجموعه قوانین حمورابی را که سه تکه شده بود بیرون آوردند.

روی بسیاری از اینها شوتروک ـ نهونته خود را «پسر هَلّوتوش ـ اینشوشیناک، بنده محبوب اینشوشیناک پادشاه انشان و شوش، گسترنده ی قلمرو، حافظ ایلام، شاهزاده ایلام» معرفی می‌کند و به دنبال این به اینشوشیناک اشاره می‌شود که به فرمان وی شوتروک ـ نهونته دست به عمل خاصی می‌زند، یعنی «کرین دَش (بابل) را ویران کردم، سیپار را ویران کردم و اشنونه را ویران کردم». سپس از غنایمی که به چنگ آورده است سخن می‌گوید.

THE ARCHAEOLOGY OF ELAM: FORMATION AND TRANSFORMATION OF AN ANCI  لرح یادبود غنیمتی شوتروک نهونته (۱)

ستون یادبود با نقش‌برجسته بابلی که توسط شوتروک نهونته اول پادشاه ایلامی میانه و از بین‌النهرین به غنیمت گرفته شده و به شوش منتقل شده است. موزه لوور پاریس

  کودوروی میلی شیهو (۲) کودوروی میلی شیهو (۳) کودوروی میلی شیهو (۱)

کودوروی میلی شیهو  که توسط شوتروک نهونته اول پادشاه ایلامی میانه و از بین‌النهرین به غنیمت گرفته شده و به شوش منتقل شده است. موزه لوور پاریس

image_52352_v2_m56577569830555816  image_52353_v2_m56577569830555820

لوح سنگی قوانین حمورابی که توسط شوتروک نهونته اول پادشاه ایلامی میانه به غنیمت گرفته شده و از بین‌النهرین به شوش منتقل شده است. موزه لوور پاریس